Profilaktyka chorób układu krążenia — badania, które lekarz zleci po 40. roku życia
Szukasz informacji o Profilaktyce 40 Plus? Zacznijmy od najważniejszego: ten program już nie działa. Zakończył się 30 kwietnia 2025 roku, a zastąpił go szerszy program NFZ — i to dobra wiadomość, bo dziś z bezpłatnych badań profilaktycznych skorzystasz już od 20. roku życia, nie dopiero po czterdziestce. Wyjaśniamy, co się zmieniło, jak z tego skorzystać i kiedy lekarz rodzinny zleci dodatkowo EKG.
Co zastąpiło Profilaktykę 40 Plus?
Program „Profilaktyka 40 PLUS” funkcjonował przez kilka lat i wielu z nas kojarzy go do dziś — stąd wciąż wpisujemy tę nazwę w wyszukiwarkę. Od 5 maja 2025 roku jego bezpośrednim następcą jest program Moje Zdrowie (bilans zdrowia osoby dorosłej), finansowany przez NFZ.
Kluczowa różnica: Moje Zdrowie jest dostępne już od 20. roku życia, nie dopiero po 40-tce. Zasady korzystania:
- osoby w wieku 20–49 lat — co 5 lat,
- osoby 50+ — co 3 lata.
Jeśli byłeś już uczestnikiem starej Profilaktyki 40 Plus, możesz przystąpić do programu Moje Zdrowie po upływie roku od poprzednich badań. Innymi słowy — nic nie tracisz, a zyskujesz szerszy dostęp niż wcześniej.
Jak skorzystać z programu?
Zapis odbywa się na dwa sposoby:
- Przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP) lub aplikację mojeIKP — logujesz się profilem zaufanym lub e-dowodem, wypełniasz krótką ankietę zdrowotną (pytania o styl życia, choroby przewlekłe, wywiad rodzinny), a system generuje skierowanie na odpowiednie badania.
- Bezpośrednio w przychodni POZ — jeśli wolisz załatwić to przy okazji wizyty, zgłoś chęć udziału w programie personelowi Panmed.
Cały program kończy się wizytą podsumowującą, na której lekarz lub pielęgniarka omawia z Tobą wyniki i wspólnie układacie Indywidualny Plan Zdrowotny — z zaleceniami dotyczącymi dalszych badań, szczepień i, jeśli trzeba, dalszej diagnostyki. Wszystkie wyniki trafiają też do Twojego konta IKP, więc masz do nich stały dostęp.
Jeśli wolisz najpierw umówić się na rozmowę z lekarzem i ustalić, czy i kiedy warto przystąpić do programu, umów wizytę w Panmed — to dobra okazja, żeby przy okazji poruszyć też inne tematy zdrowotne.
Co obejmuje badanie?
Pakiet podstawowy programu Moje Zdrowie to:
- morfologia krwi,
- poziom glukozy,
- kreatynina z wyliczonym wskaźnikiem eGFR (ocena pracy nerek),
- lipidogram — cholesterol całkowity, LDL, HDL, trójglicerydy,
- TSH (ocena tarczycy),
- badanie ogólne moczu.
W zależności od wieku, płci i odpowiedzi w ankiecie zdrowotnej lekarz może rozszerzyć zakres o próby wątrobowe, PSA (u mężczyzn), badanie anty-HCV czy jednorazowe oznaczenie lipoproteiny (a). Co istotne dla tematu tego artykułu — po 40. roku życia program obejmuje dodatkowo ocenę ryzyka sercowo-naczyniowego. Lekarz szacuje je na podstawie wieku, płci, palenia tytoniu, ciśnienia i wyniku cholesterolu, korzystając z uznanych kalkulatorów ryzyka (takich jak SCORE2), a nie z jednego, wyrwanego z kontekstu parametru.
EKG w POZ — kiedy?
Tu warto rozwiać częste nieporozumienie: EKG nie jest badaniem, które lekarz rodzinny zleca automatycznie każdej osobie po 40-tce w ramach rutynowego bilansu. To podstawowe narzędzie diagnostyczne, po które lekarz sięga wtedy, gdy jest to klinicznie uzasadnione, na przykład przy:
- objawach — kołataniu serca, bólu w klatce piersiowej, duszności, omdleniach,
- podwyższonym ryzyku sercowo-naczyniowym stwierdzonym w wywiadzie,
- kontroli już rozpoznanego nadciśnienia tętniczego,
- niektórych zaświadczeniach (np. do zajęć sportowych czy zawodowych),
- prowadzeniu pacjenta w ramach opieki koordynowanej nad chorobami serca.
Badanie pozwala wykryć m.in. zaburzenia rytmu serca, zaburzenia przewodnictwa, cechy przerostu lewej komory (częste przy nadciśnieniu) czy zmiany po przebytym zawale. Warto jednak pamiętać, że prawidłowy wynik EKG nie wyklucza choroby wieńcowej i nie zastępuje oceny czynników ryzyka — to jeden z elementów układanki, nie samodzielny wyrok.
Dobra wiadomość jest taka, że w wielu przychodniach POZ EKG można wykonać na miejscu, gdy lekarz uzna to za wskazane — bez konieczności osobnego kierowania do poradni kardiologicznej i czekania na termin gdzie indziej. Warto przy okazji wizyty zapytać w rejestracji, czy w danej przychodni jest to możliwe od ręki.
FAQ
Czy Profilaktyka 40 Plus wciąż działa? Nie. Program zakończył się 30 kwietnia 2025 roku. Zastąpił go program Moje Zdrowie, dostępny od 20. roku życia.
Kto może skorzystać z programu Moje Zdrowie? Każda osoba ubezpieczona w NFZ, która ukończyła 20 lat — w wieku 20–49 lat co 5 lat, po 50-tce co 3 lata.
Czy EKG jest bezpłatne w przychodni POZ? Tak, jeśli lekarz uzna badanie za wskazane medycznie, wykonuje się je bezpłatnie w ramach NFZ.
Jak często robić badania profilaktyczne po 40-tce? Podstawowy bilans w ramach Moje Zdrowie — co 3 lata po 50-tce, co 5 lat wcześniej. Jeśli masz czynniki ryzyka (nadciśnienie, palenie, wywiad rodzinny), lekarz może zalecić częstszą kontrolę wybranych parametrów.
Czy potrzebuję skierowania do kardiologa, żeby zrobić EKG? Nie — jeśli lekarz rodzinny uzna badanie za potrzebne, może je zlecić i często wykonać na miejscu, bez kierowania do specjalisty.
Chcesz sprawdzić, czy Twoje serce i cały organizm są w dobrej formie? Umów wizytę w Panmed — lekarz oceni, czy warto przystąpić do programu Moje Zdrowie i czy w Twoim przypadku wskazane jest dodatkowe badanie EKG.
